Begeleiding in het realiseren van veranderingen
home trainingen pers. begeleiding NLP systemisch werk boeken wie ben ik contact
'Het hoofd zoekt, het hart vindt’           George Sand

Welkom op de site van in Stappen training & coaching, de plek waar mogelijkheden gecreëerd worden om hart- en hoofdzaken met elkaar te verbinden.

Je moet het wel zelf doen maar je hoeft het niet alleen te doen

In wie we nu zijn en wat we doen, nemen we onze geschiedenis mee: Wat we hebben ervaren, gemist, verwerkt of weggestopt, waar we vrede mee hebben of strijd over voeren.

Soms weet je even niet hoe het verder moet, je komt in aanraking met grote en kleine problemen op het gebied van verlies, overbelasting, onmacht en dergelijke. Je wilt iets veranderen maar je weet niet goed hoe.

Als je wilt dat er iets verandert dan zal je iets moeten veranderen. Alle hulpbronnen om te kunnen veranderen heeft ieder mens in zichzelf. En soms heb je even iemand nodig die je helpt om ze te vinden. Door je te richten op je leerervaringen uit het verleden en mogelijkheden in de toekomst wordt het makkelijker weer meer in contact te komen met je eigen wijsheid en kracht.

Wat ‘in Stappen’ je te bieden heeft:

De training en begeleiding is gebaseerd op NLP, Systemisch Werk, Oplossingsgericht Werk, Geweldloze Communicatie en andere methodieken die mensen gereedschap in handen geven om niet aan de zijlijn van het leven te blijven staan, maar werkelijk in te stappen.


levenskunst


Inspiratie

Inspiratie 7

‘Trainer en coach in hart- en hoofdzaken’, staat er in mijn Twitterprofiel. En dat is niet zomaar een zinnetje. Dat is het resultaat van een lange weg.
 
Mijn hoofd heeft heel lang overuren gedraaid. Ik dacht zelfs dat ik er mee kon voelen. Ik besliste nooit iets zonder er goed over nagedacht te hebben. Hard werken, maar dat was geen enkel probleem. Mijn moeder zei me vroeger al: ‘Kom kind, zit je tijd niet te verlummelen, ga eens wat doen’. Mijn denkrimpels zijn een souvenir uit die periode.
 
Denken is een hele mooie kwaliteit en mijn hoofd doet dan ook nog steeds heel goed werk. Ik gebruik het om dingen helder op papier te krijgen, om plannen of berekeningen te maken of om een discussie te voeren. Als levenskwaliteit schiet het echter vaak tekort. Daar heb ik toch echt mijn hart bij nodig.
Mijn hart dat een sprongetje maakt als ik verliefd ben en in mijn keel klopt als ik bang bent. Mijn hart dat ik soms op de tong heb als ik het belangrijk vind om met anderen te delen wat ik voel.  Mijn hart dat soms uit elkaar lijkt te barsten van kwaadheid en een andere keer weer overstroomt van liefde of dankbaarheid. Mijn hart dat weet: ‘Ja, dit moet je doen!’
 
Jaap van der Wal, anatoom embryoloog, vertelde ooit in een workshop: Een hartinfarct kun je best in handen geven van een hartchirurg. Die heeft verstand van het hart dat ergens in het midden zit van bloedvaten, spieren en kleppen. De chirurg of cardioloog zorgt dat het weer goed komt met dat hart.
Het gevoelde hart echter, dat zit iedere keer ergens anders en dat kun je niet in handen leggen van een ander. Jij alleen weet hoe het met dat hart zit, wat het je vertelt en wat het nodig heeft.
 
En het klopt. ‘Als je luistert naar je hart, dan klopt het!’, is dan ook mijn belangrijkste levensmotto geworden. Ik verwoordde het ooit in een gedicht, dat ik nog steeds het mooiste vind dat ik ooit heb geschreven:

Mijn hart
 
Ik wil je wat vertellen
en je luistert niet.
Dan golf ik en dan storm ik
dan brand ik en ik stuw
ik overspoel en overrompel.
 
Luister je al?
 
Dan stroom ik en ik vul
nét tot het randje.



Inspiratie 6

‘Het geeft niet’ was misschien ooit een goede strategie geweest.

‘Wat sneu dat je zonder vader moest opgroeien.’
     ‘Ach, het geeft niet.’
Moeder op haar sterfbed: ‘Wat jammer dat je het nu al zo jong alleen moet doen.’
     ‘Ach mam, dat geeft niet.’
‘O, we zijn de bloemen voor jou helemaal vergeten.’
     ‘Ach, dat geeft niet.’
‘Helaas, het is voorbij.’
     ‘Ach joh, dat geeft niet.’
‘Fijn dat je dat doet, maar ik kan je er niet voor betalen.’
     'Ach, dat geeft niet.’

Zat het in de genen? Waren het de omstandigheden die tot deze strategie hadden geleid? Was het te pijnlijk geweest om werkelijk te voelen hoe het was?

Natuurlijk gaf het wel. Het hoofd gaf dit antwoord, terwijl het lijf op slot zat.
Inmiddels was dat allang niet meer zo. Het lijf was wakker geworden, gevoed en gevoelig geworden. Er was zoveel voelbaar. Lang voordat het hoofd wist wat er aan de hand was, werd het daar onrustig.

En als het lijf dan signalen geeft, kun je dan nog steeds zeggen ‘Het geeft niet?’
Ja dat kan, maar waarom zou je? Je bent niet meer klein en onmachtig. Je bent niet meer afhankelijk. Je loopt niet meer het risico dat er niet meer van je gehouden zal worden.

Pijn voelen is niet makkelijk, maar soms wel passend bij de gebeurtenis en nodig om deze te kunnen verwerken. Teleurstelling voelen is niet fijn, maar houdt je wel in contact met je wensen en verlangens.
Als je niet gezien wordt, laat je dan zien.
Als je niet gehoord wordt, laat je horen.
Als je niet erkend wordt, erken jezelf!
Je bent fantastisch. Ga staan....je bent nu groot. NU is het anders.


Inspiratie 5

FW: Ze zitten tegenover me, hij op de ene hoek van de bank, zij op de andere. ‘Ik weet niet of ik dit nog veel langer volhoud’, zegt ze, ‘hij wordt om het minste of geringste boos. Ik moet de boel altijd weer sussen en daar ben ik wel zo’n beetje klaar mee’.
Ze is moe, dat kan ik goed zien. Ze heeft hard gewerkt om haar relatie in stand te houden en heeft daarmee zichzelf lange tijd weggecijferd. En de opbrengst van al die moeite.....

Regelmatig coach ik mensen die problemen ervaren in hun relatie. Bijna altijd speelt het probleem weliswaar in die relatie, maar ligt de bron in een andere, namelijk in die met hun ouders. In de partnerrelatie van nu proberen we vaak alsnog te halen, wat we in onze jeugd hebben gemist. Aangezien de perfecte ouders niet bestaan, hebben ze ons niet alles kunnen geven waar we behoefte aan hadden en zijn er altijd wel onvervulde verlangens. Lang niet iedereen is zich daar ook van bewust.

Als je steeds om bevestiging of erkenning vraagt aan je partner, ben je dan misschien eigenlijk nog steeds op zoek naar de erkenning van je vader? Is er een onvervuld verlangen dat je vader eens zou zeggen dat hij trots is op zijn zoon of dochter?
Als je ergert aan weliswaar kritische, maar ook heel reële vragen van je partner, zou daar ook een onvervuld verlangen onder kunnen liggen naar een moeder die in plaats van altijd maar kritische vragen te stellen, ook haar vertrouwen eens uitspreekt over de keuzes van haar zoon of dochter?

Wanneer we ons niet bewust zijn van onze onvervulde verlangens van vroeger en deze niet werkelijk onder ogen zien, kunnen ze onbewust een grote rol blijven spelen in onze relaties in het heden. Een partner kan dat wat je in het verleden hebt gemist, in het heden niet goedmaken.

Als ik hen vertel over onvervulde verlangens, zie ik beiden alleen maar knikken en begint hij vervolgens te vertellen over de slechte relatie met zijn vader. De boosheid die hem zo veel parten kan spelen, komt ook direct naar boven. De vinger ligt duidelijk op de zere plek.
We maken een nieuw contract waarin ik afspreek met hen beiden ‘achterom’ te gaan kijken naar de relatie met hun ouders, zodat de verlangens die daar thuis horen, ook daar een plek kunnen krijgen. Want hoe meer we ‘rond’ zijn met het verleden, hoe meer we in het heden werkelijk met elkaar in contact kunnen komen....en dat is een belofte voor de toekomst.



Inspiratie 4

‘We moeten de systemische kennis meer in het onderwijs verspreiden’, zeg ik in mijn gloedvol betoog. ‘We moeten kinderen ontslaan van de vaak veel te zware taak die zij in het (gezins)systeem op zich genomen hebben en helpen om weer gewoon kind te zijn’.

Wat je ook zegt, het zegt allemaal iets over jezelf. Over wie je ook praat, het gaat vooral over jou. Dat wordt me maar weer eens duidelijk in het gesprek dat ik met mijn zus voer. Dat gesprek ontroert me. Zij begeleidt kinderen op de basisschool die bijvoorbeeld een taalachterstand hebben. Al jaren laat zij de kinderen bij de eerste ontmoeting een tekening van hun gezin maken. Die tekening gebruikt ze om te weten hoeveel broertjes en zusjes er zijn en om bijvoorbeeld ritmespelletjes te doen op hun namen.

Vorige week stuurde ik haar een tekst over wat systemische kennis kan betekenen voor mensen die werken in het onderwijs. Ik schreef dat voor de nieuwsbrief van de landelijke vereniging voor intern begeleiders. Mijn zus is mijn meest kritische lezer en ik maak dan ook dankbaar gebruik van haar feedback. Ze was geraakt door het stuk. Dat is mooi.

Vandaag, een week later, spreek ik haar weer. Zij vertelt dat ze de tekeningen nu met heel andere ogen, ‘systemische ogen’ is gaan zien. Ze ziet kinderen die tussen hun ouders in staan, vaders die ontbreken en kinderen die zichzelf groter tekenen dan hun ouders. Een van de kinderen had zichzelf een andere kleur gegeven dan de rest en zichzelf in het middelpunt geplaatst. De interpretatie van een van de leerkrachten was geweest dat het jongetje alle aandacht kreeg thuis, dus dat zat wel goed.

Mijn zus zag iets anders aan het jongetje. Hij liep met opgetrokken schoudertjes en leek het zwaar te hebben. We praten erover en ik deel mijn systemische kijk. Hij moet misschien wel alles regelen en iedereen in de gaten houden, hij neemt misschien wel de verantwoordelijkheid voor dat hele gezin. Hoe fijn zou het voor dit jongetje zijn om dezelfde ‘kleur’ te hebben als de rest en om gewoon op zijn plek te mogen staan in de kinderrij.

Intuďtief doet mijn zus zulke mooie dingen met de kinderen. De systemische kennis bevestigt haar alleen maar en maakt haar nog enthousiaster voor haar vak.

Heerlijk om met haar over dit soort dingen te praten. En over hoe het was toen wij zelf op school zaten. Als wij ons gezin toen tekenden, stond onze vader er dan bij? Hij overleed toen zij 4 maanden oud was en ik 3 jaar. Namen wij hem mee naar school? Had hij een plek in onze tekeningen?

We moeten de systemische kennis in het onderwijs verspreiden. Voor alle kinderen die soms zo hard moeten werken en geen kind kunnen zijn.....en misschien wel voor de schoolkindertjes in onszelf.


Inspiratie 3

‘Mijn zus staat altijd klaar voor haar kinderen. Ze heeft er alles aan gedaan om hun leven zo mooi en makkelijk mogelijk te maken.......en nu wil haar dochter haar niet meer zien. Ik kan dat niet begrijpen. Dat heeft ze toch niet verdiend?’

Op luide toon en met verontwaardiging zet ze haar telefoongesprek voort. Waarschijnlijk met een vriendin. Ik kan me soms ergeren aan de gesprekken in de trein waar ik ongewild getuige van ben, maar als ik heel eerlijk ben vind ik het soms ook vermakelijk en zelfs inspirerend.
Ik zie de bewuste zus voor me die niets liever doet dan voor haar kinderen zorgen en ze in de watten leggen. Hoe oud zou de dochter zijn? Misschien is ze 17, net gaan studeren, op kamers en worstelend met haar wensen en grenzen tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid.
Misschien is ze 40, heeft ze een paar jonge kinderen en is de goedbedoelde bemoeienissen van oma met de opvoeding meer dan beu. Of een dertiger, samenwonend met haar partner, drukke baan, druk leven die niet steeds opnieuw wil uitleggen dat het haar eigen keuze is en dat haar moeder haar echt niet twee keer in de week uit hoeft te nodigen op het eten om het haar ‘makkelijker’ te maken.

Ik denk aan de moeder met haar overvloed aan liefde en de dochter voor wie deze liefde mogelijk te veel of te groot is. Een liefde die zorgt dat het tegenovergestelde gebeurt van wat de betrokkenen eigenlijk zouden willen: een goede relatie hebben en in verbinding zijn met elkaar. Ik voel me verbonden met deze moeder, want ik ken de beweging van teveel geven zelf zo goed.

Ik was nog jong toen mijn laatste ouder overleed en ik het ‘allemaal’ zelf uit moest zoeken. Geen klankbord meer of ouderlijke raad over wel of niet een huis kopen, wel of geen kinderen. Geen vader die je een liefdevolle schop onder je kont kan geven of een moeder die vertelt over hoe zij bepaalde dingen heeft ervaren, of andersom natuurlijk. De neiging om er voor mijn volwassen kinderen zoveel mogelijk te zijn, ze te helpen, te steunen, te bemoedigen, te vertroetelen, moet ik ernstig in toom houden. Die neiging is namelijk niet ingegeven door waar zij behoefte aan hebben.......maar door mijn eigen behoeftes en onvervulde verlangens. Ik geef daarmee niet wat zij nodig hebben, maar wat ik nodig heb.......vaak ook nog ongevraagd. Dat heet liefde, maar heeft niet de gewenste uitwerking.

Als we kijken naar onze kinderen, zien we ook het kind in onszelf en nemen dat vaak als referentie. We projecteren de onvervulde verlangens van het kind in ons op onze kinderen.
De uitdaging voor elke liefdevolle ouder is werkelijk te kijken naar de behoeften en verlangens van het kind en dat te geven of ze hierin te steunen. En om ons bewust te zijn van onze eigen onvervulde verlangens vanuit onze jeugd. Verlangens die niet meer ingevuld kunnen worden en die we zelf een plek hebben te geven.

Ik ben op mijn bestemming. De vrouw is naar het lijkt voorlopig nog niet uitgesproken. Ik hoop dat de zus iets weet van ‘projectie’ en de werking van ‘onbewuste onvervulde verlangens’ in ons leven. Ik hoop dat de zussen werkelijk naar elkaar kunnen luisteren en kunnen reageren op de behoefte van de ander in plaats van die van zichzelf. En dat moeders en kinderen een manier vinden om elkaar de ruimte te laten om hun eigen leven te kunnen leven.


Inspiratie 2

‘Ik heb geen zin om te gaan wroeten in de familie en het verleden’ zegt ze, dat heb ik nu wel gehad. Mijn ouders zijn weliswaar gescheiden, maar ik heb een prima jeugd gehad’.
En waag het niet om iets onaardigs te zeggen over mijn ouders, lijken haar ogen te zeggen.

Voor me zit een mooie jonge vrouw. Ze komt voor NLP-coaching. Ze wil zelf het stuur van haar leven in handen nemen, weer zicht krijgen op haar doelen en die ook werkelijk bereiken. Per mail hebben we de afspraak dat we in ons eerste gesprek zullen kijken of we iets voor elkaar kunnen betekenen.

Ik vraag haar het een en ander en luister naar wat ze vertelt over haar werk en de problemen waar ze tegenaan loopt. ‘Dan denk ik dat ik alles op een rijtje heb, bepaalde dingen achter me heb gelaten en dan krijg ik weer een terugval’, zegt ze, ‘net alsof ik aan touwtjes zit die me terugtrekken. Dat wil ik niet, ik wil naar de toekomst’.
‘Mooi dat je hier bent’, zeg ik. ‘Ik kan je effectieve NLP-tools in handen geven die je zullen helpen én ik denk dat er voor jou ook op een ander niveau iets belangrijks te ontdekken valt’.

Om haar te kunnen coachen heb ik een contract met haar te sluiten waarin ik meer ruimte krijg om te doen wat ik denk dat versterkend voor haar is.
Ik vraag of ze iets weet over Systemisch werk en familieopstellingen. Omdat het haar onbekend is, leg ik iets uit over het individu dat deel uitmaakt van een groter geheel: de familie. Dat wij invloed hebben op de anderen binnen het familiesysteem en wij de invloed van anderen ondervinden. Ik vertel hoe we soms met alle (communicatieve) mogelijkheden en kwaliteiten, toch niet zo gemakkelijk in vrijheid ons eigen pad kunnen gaan.
‘Ik heb geen zin om te gaan wroeten in de familie en het verleden’ zegt ze, dat heb ik nu wel gehad. Mijn ouders zijn weliswaar gescheiden, maar ik heb een prima jeugd gehad’. En waag het niet om iets onaardigs te zeggen over mijn ouders’, lijken haar ogen te zeggen.
Ik nodig haar uit om iets te vertellen over zichzelf en haar gezin van herkomst. Ze begint te vertellen en bij alles wat maar enigszins negatief geďnterpreteerd zou kunnen worden met betrekking tot haar ouders, belicht ze onmiddellijk hoe goed zij het hebben gedaan en hoeveel begrip ze heeft voor hun keuzes.
‘Voor je verder gaat’, val ik haar in de rede, ‘wil ik dat je een ding heel goed weet. Ik heb jouw beide ouders in mijn hart. Ik ervaar hoezeer je van hen houdt en dat is heel fijn. Wat we de komende tijd ook gaan ontdekken of gaan doen, die liefde is de basis en zal altijd leidend zijn. Wat er in jullie familie of gezin ook is of is geweest, ik heb daar geen enkel oordeel over’.
Ze zucht diep. ‘Fijn, dat is belangrijk voor me’, zegt ze.

We maken in het eerste gesprek een deel van haar genogram en spreken over de mensen uit haar familie. Over haar geschiedenis en dat wat ze daaruit heeft meegekregen. Er komen dingen aan de orde die grote impact hebben gehad op het leven van haar grootouders, ouders en daarmee als gevolg daarvan ook op haar. Als enig kind van haar ouders heeft haar grote empatisch vermogen en haar begrip, haar weggehouden van eigen wensen en verlangens. Ze heeft veel rechtgepraat wat krom is. Ik vertel haar over de magische liefde van een kind voor de ouders. Een jong kind heeft de allerliefste mama en de sterkste papa van de wereld. Alles wat papa en mama doen of zeggen is goed. De wetende liefde ziet ook het andere stuk en daarmee meer de realiteit: de minder mooie dingen, de tekortkomingen of de onmacht van ouders. De ideale ouders bestaan tenslotte niet.
‘Jij hoeft het niet voor je ouders op te nemen, jij bent als dochter niet verantwoordelijk voor hun leven en je hoeft hun leven ook niet goed te maken’, zeg ik, ‘je bent hun dochter. Niet meer en niet minder’.

Terwijl ze vertelt en luistert, wisselen tranen en lachen elkaar af. ‘Ik dacht dat ik wel rond was met mijn verleden’, zegt ze, maar op deze manier heb ik nog nooit gekeken’. Op de vraag of dit zinvol is en of ze denkt dat we inderdaad iets voor elkaar kunnen betekenen, antwoordt ze bevestigend. ‘Dit heeft me voor mijn gevoel al meer opgeleverd dan alle andere dingen die ik tot nu toe heb gedaan om mijn doelen te bereiken’

Tsja, denk ik, hoe kun je nog coachen zonder systemisch te kijken. In de komende gesprekken hoop ik dat ze meer zicht zal krijgen op de touwtjes die haar terugtrokken en dat ze deze voorzichtig kan losmaken.

Inspiratie 1

Luister naar hem. Het zou kunnen dat je een dozijn belangrijke zaakjes aan hem wil vertellen, maar daarvoor is zijn thuiskomst niet echt het geschikte moment. Laat hem eerst spreken, herinner je dat zijn onderwerpen belangrijker zijn dan de uwe.....’

Van een cursist krijg ik bovenstaande tekst toegestuurd uit een Belgisch katholiek schoolboek uit 1960 voor de afdeling ‘huishoudkunde’ voor meisjes.
1960, denk ik, nog maar zo kort geleden. Ik lees verder:
‘...Tracht een voorkomen te hebben dat innemend is, zonder uitdagend te zijn. Als je een nachtcrčme moet aanbrengen of krulspelden, wacht dan tot hij slaapt want het zou hem kunnen ergeren bij het zien van een dergelijk schouwspel net voor hij slaapt....’
Het is toch bijna niet te geloven dat dit nog is meegegeven aan de generatie voor de mijne.
Wees op tijd. Neem voor jezelf een kwartier rust voor hij thuiskomt om te ontspannen. Werk uw opmaak een beetje bij, doe een band in je haren en wees fris en bevallig. Hij heeft een zware dag achter de rug met mensen die hem overladen met werk en zorgen. Wees dus opgewekt en een beetje interessanter dan laatstgenoemden. Zijn zware dagtaak moet opgevrolijkt worden en daar ligt ergens jouw taak dat het zo wordt.
Ik praat erover met mijn mannelijk collega die gekscherend oppert dat we oude tijden maar weer eens moeten laten herleven.
Tot slot lees ik nog: ‘......Als hij zijn orgasme bereikt is een beetje gekreun van jouw kant niet misplaatst, integendeel, het zal hem overtuigen dat jij er ook plezier aan hebt beleefd....’

In hoeverre zullen de Belgische boeken verschillen van de Nederlandse? En als onze ouders en grootouders deze boodschap hebben meegekregen, in hoeverre heeft dat nog invloed op ons. Welk voorbeeld hebben zij gegeven?
Veel vrouwen doen andere dingen dan hun moeders, laten andere meningen horen en ander gedrag zien, maar wat voelen ze ten diepste? Waar zijn ze op een diepe laag mee verbonden?

Zoveel vrouwen die ik in de coaching en training tegenkom hebben onder alle kennis en vaardigheden als basisovertuiging: ‘Ik ben niet belangrijk’. Misschien hebben onze moeders weliswaar het tegendeel beweerd, maar hetzelfde laten zien als hun moeders. Wij leren van onze ouders niet zozeer door te luisteren wat zij zeggen, maar vooral te kijken en na te volgen wat ze doen. Veel vrouwen (natuurlijk ook mannen, maar daar heb ik het nu even niet over) kennen hun eigen verlangens niet. Ze doen wat ze denken dat ze moeten doen en hebben geen idee wat ze nu eigenlijk zouden willen.

Lieve vrouwen, ik ben me weer even zeer bewust van het feit dat het nog maar 50 jaar geleden is dat vooral de wensen en behoeften van onze partners leidend waren in het leven. Gelukkig is er veel veranderd en we hebben nog een klus te klaren. Om onze kinderen werkelijk te laten zien dat zij er mogen zijn, met alles erop en eraan, met hun eigen wensen en verlangens, zullen wij ook werkelijk dat voorbeeld moeten leven. Ik zou zeggen: Let's go for it and have fun!